Basilicum – Gebruik, effecten en teelt

Wat is Basilicum?

Basilicum (Ocimum basilicum) is waarschijnlijk een van de bekendste en meest populaire kruiden. Het kruid is in de meeste keukens op voorraad. Vers of gedroogd. Het kruid wordt in veel Italiaanse gerechten gebruikt, zoals tomatensaus, pasta, pesto of pizza. Het plantje wordt echter niet alleen gebruikt als kruid, maar ook als medicinaal kruid voor tal van kwalen. De geur en aroma van het plantje is sterk.

De naam basilicum is terug te voeren in het Oudgrieks, hier betekent het woord koning. Een andere naam voor het kruid is dan ook koningskruid. Van oorsprong komt het voor in de streken tussen Afrika en zuidoost Azië.

Zo ziet het plantje er uit

Basilicum is net als anijs een kruid. Het plant wordt 20 tot 60 centimeter hoog. In warme landen overleeft basilicum de winter maar in de koudere landen sterft de plant in de winter af.

De blaadjes van het populaire keukenkruid hebben de vorm van een ei. De blaadjes worden ongeveer 6 centimeter lang en 4 centimeter breed. De geur van de blaadjes komen uit de talrijke olieklieren van de plant. Onder goede omstandigheden kan de plant zeer weelderig groeien.

Het kruid bloeit van juni tot en met september en geeft witte bloempjes. Ieder bloempje bevat één zaadje.

keukenkruid basilicum
Het keukenkruid basilicum.

Soorten basilicum

De plant is verwant aan kruiden zoals rozemarijn en salie. Het geslacht is vrij divers met meer dan 60 verschillende soorten. Naast de vrij bekende soort Ocimum basilicum zijn er Griekse soorten zoals de Ocimum minimum en Indische soorten zoals Ocimum sanctum, welke vrij bekend zijn.

Enkele verschillende soorten zijn:

  • Fijnbladige
  • Roodbladige (Dark Opal)
  • Horapa (Thaise basilicum)
  • Kaneel
  • Anijsbasilicum
  • Napolitaanse
  • Citroen Basilicum

Andere soorten basilicum, zoals Tulsi (Indisch basilicum), tellen als een aparte soort en hebben een heel ander spectrum aan werkzame stoffen dan echt basilicum.

Basilicum is een oud kruid
Basilicum is een oud kruid

Basilicum plant kweken

Het kruidenplantje houdt van licht en warmte. Plaats de plant altijd op een tegen de wind beschermde locatie. De plant geeft de voorkeur aan voedingsrijke en doorlaatbare bodems.

De zaadjes kan je van begin tot eind maart zaaien. De basilicumzaden moeten eerst in een kom of glasbak worden gezaaid bij een temperatuur van 20-25 graden. De grond dient vochtig te worden gemaakt, maar niet tè vochtig. Door te veel vocht ontstaat schimmel. Zaadjes en pas gekiemde zaden dien je te bespuiten met een sproeier. In het begin zijn de pas ontkiemde zaadjes namelijk erg instabiel en teer. Na 1 tot 2 weken kunnen de ontkiemde zaden in de vollere grond worden geplaatst.

Meng de grond waarin de zaden worden geplaatst met wat compost. In de handel verkrijgbare kruidenmeststoffen of organische vloeibare meststoffen met een laag fosforgehalte volstaan.

Zorg dat de grond nooit volledig uitdroogt maar maak de grond ook niet te nat. Te droge grond zorgt dat de planten zich niet meer volledig kunnen herstellen of zeer snel in bloei komen.

Basilicum bewaren

Er zijn verschillende manieren om het kruid te bewaren en op een later tijdstip te gebruiken. Allereerst is het mogelijk een plantje te kopen. Het plantje kan je voor het raam in je keuken zetten of buiten in de plantenbak. Geef het plantje met regelmaat water maar maak de grond niet te nat. Wanneer het plantje te nat wordt gaat het schimmelen.

Wanneer je de blaadjes van de plant wilt bewaren, dan kan je deze invriezen in een diepvrieszakje. Spoel de bladeren af en doe deze in een diepvrieszak. Laat overtollig lucht uit het zakje lopen en leg het in de vriezer.

Door blaadjes en takjes in de koelkast te leggen, houd je ze langer goed. Doe de takjes en blaadjes onder een vochtig keukenpapiertje of in een plastic zakje met wat water. Het droogt dan minder snel uit.

Je kunt basilicum ook drogen en de gedroogde blaadjes op een later tijdstip gebruiken over de past bijvoorbeeld. De sterke smaak blijft behouden.

Koken met basilicum

Basilicum kun je in veel gerechten gebruiken. De aromatische geur, licht zoet en licht gepeperde smaak komt in veel keukens terug, vooral in de Italiaanse keuken. Verse blaadjes zijn erg lekker met tomaten, courgette of aubergine.

De Thaise variant wordt vooral gebruikt in de Zuid-Aziatische keuken. Te denken valt aan noedels, soepen en talrijke salades.

Wanneer het kruid zo vers mogelijk wordt genuttigd, dan smaakt het het best. Bij verhitting gaat de aroma geleidelijk verloren. Voeg het daarom pas na het koken toe aan een gerecht.

Heerlijk met met tomaatjes en kaas
Basilicum met tomaatjes en kaas. Heerlijke anitpasti

De geneeskrachtige werking van het kruid.

Basilicum heeft geneeskrachtige werkingen en medicinale eigenschappen. Het kruid helpt bij het verlichten van keelpijn, verkoudheid en helpt tegen stress en koorts. Je kunt een thee maken van het kruid of het puur eten. Basilicum bevat linalool en kamfer en heeft hierdoor antihypertensieve, ontstekingsremmende, pijnstillende en krampstillende eigenschappen.

Vroeger werd de basilicumplant vrij vaak gebruik voor allerlei kwalen. Tegenwoorden zijn hiervoor betere en sterkere oplossingen. Toch wordt het nog wel toegepast bij gewrichtspijn, artritis, eczeem, acne, infecties, migraine en spijsverteringsstoornissen.

Basilicum kopen – waar moet je op letten en waar kan je het kopen?

Let bij het kopen van basilicum op de kwaliteit van de plant. De beste planten hebben een rijk bladerdek, een sterke geur en een rijke groene kleur. In supermarkten kan je het plantje kopen echter, zijn deze planten in zeer korte tijd klaargestoomd voor de verkoop. De planten hebben vaak veel mest gekregen. Bij kwekers, tuincentra en op de markt kan je vaak betere planten kopen. Let bij het kop en gele bladeren en op schimmels bij de wortels.

pizza met basilicum
Basilicum op de pizza is een heerlijke combinatie.
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp

Table of Contents

arretjescake recept
Arretjescake recept

Arretjes Cake – mijn oma noemde het ‘Arretjenof’ – is een oerhollandse chocoladecake, waar je

mondkapje kopen
Mondkapje kopen

Een mondkapje koop je bij de Action, bouwmarkten zoals de Gamma of Praxis of bij de Kruidvat. Vooral bij virussen is er veel vraag naar

buitenspel voetbal
Buitenspel

Buitenspel. Dit is een veelgehoorde voetbalterm. Maar wanneer is het eigenlijk buiten spel? Wij leggen uit wanneer èn wat buitenspel bij voetbal is. Wat en

onkruid verwijderen
Onkruid verwijderen doe je zo

Dit artikel gaat over onkruid verwijderen en bestrijden. Er zijn diverse manieren om van onkruid af te komen. Wij hebben de beste tips voor je

rotterdam
Kittens – kleine jonge katjes

Kittens zijn kleine jonge poesjes. De leeftijd van de kleine katjes is maximaal een half jaar oud om ze een kitten te mogen noemen. Poes