Over mensen met rood haar gaan bijzondere verhalen de ronde…

Maar één procent van de wereldbevolking heeft rood haar. Dit rode haar is het gevolg van een genetische afwijking van het gen MC1R. Je moet deze afwijking van je beide ouders hebben meegekregen om daadwerkelijk rood haar te krijgen.

Over roodharige mensen gaan bijzondere verhalen de ronde, die vaak nog waar zijn ook. Wist je bijvoorbeeld dat roodharigen geen grijze haren kunnen krijgen? En dat ze mogelijk gevoeliger zijn voor pijn? Lees hier de waarheid over rood haar.

Over roodharige mensen gaan bijzondere verhalen de ronde, die vaak nog waar zijn ook.

Rood haar wereldwijd

Niet veel mensen op de wereld hebben rood haar. Hoewel er meerdere gebieden zijn waar het vaker voorkomt, zoals Schotland (13%), Ierland (11%) en de Russische regio Kazan komt het wereldwijd maar bij één op de honderd mensen voor. Dat maakt het een bijzondere groep mensen. Als je kijkt naar de wereldkaart met haarkleur dan zie je dat rood haar in het niet valt.

v
Rood haar valt op de wereld haarkleur kaart in het niet.

Twee kleuren pigment (eumelanine en pheomelanine)

Via genen geven mensen hun erfelijke eigenschappen door aan hun kinderen. In de genen ligt ook opgeslagen welke kleurstoffen je lichaam gaat aanmaken voor je huid, haar en ogen en in welke verhoudingen je lichaam dit doet.

Er bestaan twee soorten pigment. Rood/geel (pheomelanine) en zwart/bruin (eumelanine). Zwart is hierbij overheersend over het rood. De verhoudingen tussen beide pigmenten bepaalt de precieze kleursamenstelling van je haar. Wanneer je naast zwart, ook veel rood aanmaakt, dan wordt je bruine haar dus rood-achtig. En als je blond haar hebt kan je dit zien als een licht-zwarte versie.

Het rode haar is het gevolg van een mutatie in een gen waardoor de aanmaak van het zwarte pigment, de eumelanine, wordt onderdrukt en er meer pheomelanine wordt aangemaakt. Daardoor krijgt het rode pigment de overhand en krijg je rood haar en een lichte huid.

Rode haren zijn uniek
Rode haren zijn uniek

Genetisch foutje

Rood haar is dus meestal (95%) het gevolg van een gemuteerd gen. Het gaat om het gen MC1R. Dit gen is een eiwit dat op de buitenkant van de cellen van je lichaam zit en werkt als een schakelaar van de productie van pigment. Doorgaans zorgt dit gen juist voor de aanmaak van de eumelanine, maar bij de gemuteerde variant doet hij dit (gedeeltelijk) niet meer, waardoor er door het lichaam meer pheomelanine wordt aangemaakt.

Er bestaan erg veel varianten van het gen MC1R. Rood haar komt daardoor ook in veel hoedanigheden voor. Het ene rood is het andere niet. Genetici denken dat de ‘echte’ roodharigen (peentjeshaar, lichte huid, heel veel sproeten) van beide ouders dezelfde mutatie moeten hebben meegekregen.

In de andere 5% van rode haren zijn andere genen de oorzaak. Welke genen dit zijn, dat is nog niet bekend.

Wat is het verschil tussen rood-harigen en albino’s?

Bij roodharigen ontbreekt (gedeeltelijk) het zwarte pigment. Bij albino’s ontbreken beide pigmenten. Zij hebben een witte huid, wit haar en roze-rode ogen.

Kunnen roodharigen grijs worden?

Mensen met rood haar worden niet grijs. Wanneer rode haren hun pigment verliezen worden ze niet eerst grijs, maar gelijk wit. De bos rood haar zal hierdoor wel verbleken en fletser worden, maar grijs wordt het niet.

Roodharigen gevoeliger en temperamentvoller

Er bestaan vermoedens dat de stoffen die een rol spelen bij de pigmentvorming ook een rol spelen bij de pijnregistratie in de hersenen. Dit zou kunnen verklaren waarom zoveel mensen denken dat roodharigen gevoeliger voor pijn zijn.

Dr. Edwin Liem heeft een onderzoek uitgevoerd waaruit beek dat roodharige mensen 20% meer anesthetica nodig hebben om onder narcose te blijven dan andere mensen. Ook hierbij is het verband te verklaren vanuit de genetische mutatie.

Doordat roodharigen mogelijk gevoeliger zijn voor pijn, kan het zijn dat de adrenalinespiegels in het bloed hoger liggen, waardoor roodharigen meer temperament hebben.

Is rood haar mooi?

Rood haar is een opvallende en bijzondere kleur, wat maakt dat mensen er iets over vinden. Positieve en negatieve reacties zijn afhankelijk van mode en tijd. Door de jaren heen is er meerdere malen een omslag geweest in het denken over rood haar. Vroeger werd rood haar wel eens in verband gebracht met hekserij, maar bij de Romeinen waren slaven met rood haar een tijd in de mode. Een of twee generaties terug werden mensen nog uitgescholden voor ‘vuurtoren’ of erger, maar dat hoor je nu niet meer. Met de juiste kledingkeuze voor rood haar kan je haar prachtig laten uitkomen.

Tegenwoordig is rood haar weer helemaal in. Het is ‘hot’ om op te vallen en bijzonder te zijn.